Làm sao cân màu 2 lô LED trên NovaLCT của NovaStar?

Ghép thêm cabinet từ một lô LED mới vào màn đang chạy là tình huống gặp thường xuyên: mở rộng diện tích, thay cabinet hỏng, hoặc gộp hai đợt hàng về cách nhau vài tháng. Kết quả hay thấy là một mảng màn hơi ngả sắc so với phần còn lại, dù hai lô cùng model, cùng pixel pitch và cùng nhà sản xuất. Bài này đi thẳng vào cách xử lý trên hệ NovaStar: NovaLCT đảm nhận phần nào, nhóm phần mềm NovaCLB đảm nhận phần nào, chọn chế độ hiệu chỉnh ra sao theo độ lệch đo được, và nghiệm thu bằng con số nào để biết là đã cân xong.

Vì sao hai lô LED cùng model vẫn lệch màu khi ghép chung?

Đèn LED không rời dây chuyền với đúng một thông số. Sau khi sản xuất, chip được phân loại thành các nhóm gọi là bin theo bước sóng trội và độ sáng, vì sai số giữa các mẻ luôn tồn tại. Hai đợt hàng cách nhau vài tháng rất dễ rơi vào các bin khác nhau, nên khi ghép cạnh nhau trên cùng một mặt màn, mắt người lập tức nhận ra ranh giới, dù từng phần đứng riêng vẫn cho màu đẹp.

Cần tách bạch hiện tượng này với hai loại lệch màu khác để không chữa nhầm. Lệch do gamut là chuyện cả màn cho ra màu khác nguồn, xử lý bằng lớp quản lý màu chứ không phải hiệu chỉnh từng điểm, giải thích ở bài Color Management của NovaStar. Lệch do nhiệt là chuyện màn ngả sắc sau vài giờ chạy và trở lại bình thường khi nguội, phân tích ở bài màn hình LED ngả màu khi nóng. Còn lệch giữa hai lô là chênh cố định, không đổi theo thời gian chạy, và chỉ mất khi hệ số hiệu chỉnh được nạp lại.

Dấu hiệu nhận biết khá rõ: ranh giới trùng đúng biên cabinet hoặc biên vùng lắp thêm, xuất hiện ngay từ lúc bật máy, và thấy rõ nhất trên nền màu đơn sắc như trắng, xám hoặc lam. Nếu ranh giới chạy theo hình dạng khác, chẳng hạn theo nhánh cáp mạng, khả năng cao vấn đề nằm ở cấu hình hoặc card thu chứ không phải ở lô đèn.

NovaLCT làm được gì và không làm được gì khi cân màu?

NovaLCT là phần mềm cấu hình hệ điều khiển: nhận diện card gửi và card thu, khai báo thông số module, vẽ sơ đồ ghép cabinet, đặt độ sáng, gamma, nhiệt màu và lưu tất cả xuống card thu. Nền tảng thao tác cơ bản nằm ở bài hướng dẫn cấu hình màn LED bằng NovaLCT. Riêng với bài toán hai lô, cần phân biệt rành mạch: NovaLCT quản lý hệ số hiệu chỉnh, nhưng không sinh ra hệ số đó.

Trong NovaLCT, phần liên quan nằm ở mục Calibration với thẻ Manage Coefficients. Đây là nơi bật hoặc tắt chế độ hiệu chỉnh cho màn, nạp hệ số xuống card thu, đọc ngược hệ số đang có, và xuất danh sách mã cabinet toàn màn ra tệp bảng tính để phần mềm hiệu chỉnh biết mình đang làm việc với những tủ nào. Với bản NovaLCT-Mars, các tuỳ chọn hiệu chỉnh chỉ hiện ra sau khi đăng nhập ở chế độ người dùng nâng cao; sau khi bấm kết nối lại, dòng thông báo lắng nghe thành công cho biết dịch vụ hiệu chỉnh đã sẵn sàng nhận dữ liệu.

Phần đo và sinh hệ số thuộc về nhóm phần mềm hiệu chỉnh chạy song song, kết nối tới NovaLCT qua địa chỉ IP và cổng mặc định 8080. Việc phân vai giữa NovaCLB-Cabinet ở nhà máy, NovaCLB-Screen tại hiện trường và CalCube cho màn MiniLED hay COB được mô tả ở bài phần mềm hiệu chỉnh NovaCLB và CalCube. Nếu đang phân vân giữa các công cụ trong hệ sinh thái, bài chọn phần mềm NovaStar đối chiếu vai trò của từng phần mềm.

Điều NovaLCT không làm được, và đây là chỗ hay bị hiểu nhầm nhất: kéo thanh độ sáng hay đổi nhiệt màu trong NovaLCT sẽ dịch chuyển cả màn theo một hướng. Chênh lệch giữa vùng lô cũ và vùng lô mới vẫn giữ nguyên, chỉ là cả hai cùng sáng hơn hoặc tối hơn. Muốn hai vùng gặp nhau, bắt buộc phải có hệ số riêng cho từng điểm ảnh của từng vùng.

Nên chọn chế độ hiệu chỉnh nào cho hai lô LED?

Chế độ được chọn theo độ lệch đo được, không theo cảm nhận. Tài liệu NovaCLB-Cabinet đưa ra mốc rõ ràng: khi độ lệch bước sóng giữa các đèn nằm trong 5nm, chế độ brightness correction hoặc ordinary chroma correction là đủ. Vượt mốc đó, hoặc khi màn đã ghép lẫn nhiều đợt hàng thuộc các bin khác nhau, phải chuyển sang chế độ multiple bin chroma correction — chế độ được thiết kế đúng cho tình huống trộn lô, và còn hỗ trợ hiệu chỉnh riêng cho màu lam.

Giữa hai chế độ đầu, khuyến nghị mặc định của NovaStar là chạy cân cả độ sáng lẫn màu vì cho độ đồng đều cao hơn; chỉ chọn chế độ cân độ sáng đơn thuần khi khách hàng ưu tiên màn rực và sáng hơn. Lý do nằm ở cơ chế: hiệu chỉnh độ sáng hoạt động bằng cách hạ phần lớn đèn xuống mức chung, nên độ sáng tổng của màn giảm. Ở khâu hiệu chỉnh cabinet, tỷ lệ suy giảm độ sáng mặc định vào khoảng 10%.

Một chi tiết dễ bỏ sót khi đặt mục tiêu: vùng màu đích phải nhỏ hơn vùng màu đo được thì màn mới đồng đều được sau hiệu chỉnh. Phần mềm chỉ có thể kéo các đèn khoẻ xuống ngang đèn yếu, không thể kéo đèn yếu lên. Nếu không muốn nhập thủ công, có thể chọn theo nhiệt màu với ba mức thông dụng 5000K, 6500K và 9300K, hoặc lấy toạ độ màu ngay trên biểu đồ đo được. Bối cảnh chung của việc hiệu chỉnh từng điểm có ở bài hiệu chỉnh từng điểm cho màn COB.

Quy trình cân màu hai lô trên NovaLCT gồm những bước nào?

Quy trình thực tế chia làm bốn khối việc, và NovaLCT xuất hiện ở khối đầu lẫn khối cuối. Khối chuẩn bị: màn phải đấu nối hoàn chỉnh, cấu hình xong trên NovaLCT và đang lên hình bình thường; sau đó vào mục Calibration, thẻ Manage Coefficients để xuất tệp mã cabinet toàn màn làm dữ liệu đầu vào cho phần mềm hiệu chỉnh. Thiếu bước này, phần mềm đo không biết ánh xạ kết quả về đúng tủ nào.

Khối thứ hai là ổn định điều kiện đo. Với hiệu chỉnh cabinet trong phòng tối, tài liệu yêu cầu bật điều hoà trước mỗi ca 30 phút và giữ dao động nhiệt độ trong cùng một lô không quá 2 độ C, vì nhiệt làm dịch cả độ sáng lẫn toạ độ màu. Thời gian mỗi tủ nằm trong 2 phút nếu không chạy sấy nóng, và khoảng 4 đến 6 phút nếu có sấy nóng trước khi đo. Với hiệu chỉnh toàn màn tại hiện trường, cần khống chế ánh sáng môi trường và khai báo tỷ lệ đèn chết trước khi chụp.

Khối thứ ba là đo và sinh hệ số. Camera được chia vùng để chụp lần lượt: camera kỹ thuật số thu tối đa 224 nhân 150 điểm ảnh mỗi lần, hệ camera Caliris thu 480 nhân 330 điểm ảnh. Hệ số sinh ra có độ chính xác tới 16 bit. Mức tham khảo về năng suất mà NovaStar đưa ra là một người, khoảng 25 phút cho 600.000 điểm ảnh. Lựa chọn thiết bị đo theo loại màn được so sánh ở bài camera hiệu chỉnh khoa học C3200 và Caliris.

Khối cuối quay lại NovaLCT: nạp hệ số xuống card thu và cố hoá. Dữ liệu có thể truyền qua cáp video để nhanh hơn, hoặc qua cáp nối tiếp khi cần ổn định. Card thu thế hệ mới như NovaStar A10s Plus và A8s là nơi lưu bộ hệ số này. Nếu chỉ lưu tạm mà bỏ bước cố hoá, màn sẽ lệch màu trở lại sau lần tắt nguồn kế tiếp — cùng cơ chế với tình huống mô tả ở bài thay card thu làm mất dữ liệu hiệu chỉnh.

Xử lý vạch sáng tối ở mối ghép giữa hai lô thế nào?

Sau khi cân toàn màn, triệu chứng còn sót lại thường không phải mảng lệch màu nữa mà là những đường sáng hoặc tối chạy dọc mối nối giữa các cabinet. Đây là loại lỗi riêng, và NovaCLB-Screen có hẳn một chế độ dành cho nó là hiệu chỉnh độ sáng mối ghép. Chạy chế độ này sau khi đã hiệu chỉnh toàn màn cho kết quả tốt hơn nhiều so với việc lặp lại quy trình toàn màn thêm một lần nữa.

Với màn lớn dùng nhiều card gửi, màn hình bị chia thành nhiều phần khi hiệu chỉnh, nên cần gộp dữ liệu của các phần lại thành một cơ sở dữ liệu chung trước khi nạp. Bỏ qua bước gộp là nguyên nhân quen thuộc khiến ranh giới giữa các vùng do hai card gửi phụ trách vẫn còn sau khi đã cân xong. Trên các hệ điều khiển đầu bảng như NovaStar MX2000 Pro, việc phân vùng này cần được xác định từ khâu thiết kế hệ chứ không xử lý ở phút cuối.

Trường hợp màn có hình dạng đặc biệt, phần mềm hỗ trợ cả màn cong và màn dị hình như tròn hay tam giác. Với các mặt hình này, việc trộn hai lô đèn càng cần được phát hiện sớm, vì diện tích ghép không đều khiến ranh giới khó giấu hơn so với màn chữ nhật thông thường.

Lô LED về sau hoặc module thay mới thì làm sao?

Không phải lần nào cũng phải hiệu chỉnh lại toàn màn, và chọn đúng đường đi tiết kiệm được cả buổi làm việc. Khi chỉ thay vài module sau bảo trì, phần mềm có chế độ New Module để hiệu chỉnh riêng phần thay mới, đưa nó về hoà với phần màn xung quanh. Đây là lựa chọn đúng cho các sự cố lẻ tẻ trong vận hành, thay vì dựng lại toàn bộ hệ đo cho một vài tấm.

Khi lô mới về theo cả cabinet và đã được hiệu chỉnh ở nhà máy, dữ liệu đang ở dạng cơ sở dữ liệu cấp cabinet. Phần mềm cho phép chuyển đổi hai chiều giữa cơ sở dữ liệu cấp cabinet và cấp toàn màn, nên có thể gộp dữ liệu của lô mới vào cơ sở dữ liệu chung của màn đang chạy. Chiều ngược lại hữu ích khi cần tháo màn đi lắp nơi khác, hoặc khi cabinet được luân chuyển giữa các sự kiện.

Với màn trong phòng họp, trường quay hay trung tâm điều hành, nên yêu cầu nhà cung cấp ghi rõ lô đèn và bàn giao kèm dữ liệu hiệu chỉnh ngay từ hợp đồng đầu tiên. Đặt hàng bổ sung về sau nếu khai báo được lô gốc thì khả năng ghép cùng bin cao hơn hẳn, và phần việc hiệu chỉnh nhẹ đi tương ứng. Thông tin về hệ phân phối trong nước có ở trang thương hiệu NovaStar.

Kết luận: khi nào nên cân màu, khi nào nên đổi lô?

Cân màu là giải pháp đúng khi độ lệch giữa hai lô còn nằm trong tầm xử lý của hệ số hiệu chỉnh và phần màn cần ghép đã có mặt tại công trình. Chi phí là thời gian đo, thiết bị và một phần độ sáng phải hy sinh; đổi lại là mặt hình đọc như một khối. Với màn xem gần trong phòng họp, trường quay hay phòng điều hành, khoản đánh đổi đó gần như luôn xứng đáng vì ranh giới màu ở cự ly ngắn rất khó bỏ qua.

Ngược lại, khi hai lô lệch quá xa thì hiệu chỉnh phải hạ trần chung xuống rất thấp, màn mất nhiều độ sáng mà độ đồng đều vẫn không đạt mức mong muốn. Trong tình huống đó, phương án lành mạnh hơn là làm việc lại với nhà cung cấp để đổi lô hoặc bổ sung đúng bin. Là thương hiệu màn LED thuộc Công ty CP Hồ Gia và là đại lý phân phối NovaStar tại Việt Nam, Luxwave nhận đo hiện trạng, đánh giá độ đồng đều trước và sau, rồi đề xuất hướng xử lý cụ thể — gửi cấu hình màn đang vận hành qua trang nhận báo giá để được khảo sát. Dự án thực tế minh hoạ cho quy trình này sẽ được cập nhật trong bài sau.